Treść normy ISO 45001:2018
wymagania PN-ISO 45001 — własne tłumaczenie i interpretacja praktyczna

Zrozumienie organizacji i jej kontekstu

Organizacja określa kwestie zewnętrzne i wewnętrzne istotne dla jej celów i wpływające na zdolność do osiągnięcia zamierzonych wyników systemu zarządzania BHP. Do czynników zewnętrznych zalicza się m.in. nowe technologie w branży, obowiązujące regulacje prawne, sytuację na rynku pracy oraz nagłe niekorzystne warunki pogodowe. Do czynników wewnętrznych — kulturę organizacyjną, zasoby, procesy i dotychczasowe wyniki BHP.

Potrzeby i oczekiwania pracowników i zainteresowanych stron

Organizacja określa zainteresowane strony istotne z punktu widzenia systemu BHP oraz ich potrzeby i oczekiwania. Do zainteresowanych stron należą m.in.: pracownicy i ich przedstawiciele, podwykonawcy, dostawcy, organy regulacyjne, właściciele, klienci, organizacje pracownicze i społeczność lokalna. Organizacja identyfikuje, które z tych oczekiwań są lub mogą stać się wymaganiami prawnymi.

Zakres systemu zarządzania BHP

Organizacja określa granice i zastosowanie systemu zarządzania BHP, uwzględniając kontekst z klauzuli 4.1, wymagania z klauzuli 4.2 oraz zaplanowane lub wykonywane działania związane z pracą. Zakres przechowywany jest jako udokumentowana informacja i jest dostępny dla zainteresowanych stron.

Identyfikacja zagrożeń

Organizacja ustanawia procesy ciągłej i aktywnej identyfikacji zagrożeń, uwzględniające m.in.: organizację pracy i czynniki psychospołeczne (obciążenie pracą, godziny pracy, nękanie i zastraszanie), rutynowe i nierutynowe czynności, zagrożenia wynikające z infrastruktury, sprzętu i materiałów, czynniki ludzkie, przeszłe incydenty i sytuacje awaryjne, osoby odwiedzające stanowisko pracy oraz faktyczne lub proponowane zmiany w organizacji i procesach.

Wymagania prawne i inne wymagania

Organizacja określa i ma dostęp do aktualnych wymagań prawnych dotyczących jej zagrożeń BHP, uwzględniając przepisy prawa pracy, rozporządzenia BHP, zezwolenia i licencje, orzecznictwo sądowe i administracyjne, krajowe i branżowe normy oraz zobowiązania wynikające z umów. Organizacja regularnie ocenia zgodność z tymi wymaganiami.

Cele BHP i planowanie ich realizacji

Organizacja ustala mierzalne cele BHP dla odpowiednich funkcji i poziomów. Cele BHP muszą być: zgodne z polityką BHP, wymierne lub możliwe do oceny, uwzględniające wymagania prawne i wyniki oceny ryzyka, monitorowane i komunikowane pracownikom. Planując realizację celów, organizacja określa: co będzie zrobione, jakie zasoby są potrzebne, kto jest odpowiedzialny, kiedy zostanie ukończone i jak oceni się wyniki.

Eliminacja zagrożeń i hierarchia środków kontroli

Norma wymaga stosowania hierarchii środków kontroli w następującej kolejności: (1) wyeliminowanie zagrożenia, (2) zastąpienie mniej niebezpiecznymi procesami, materiałami lub sprzętem, (3) techniczne środki kontroli i reorganizacja pracy, (4) administracyjne środki kontroli, w tym szkolenia, (5) odpowiedni sprzęt ochrony osobistej. Organizacja powinna dążyć do działań możliwie najwyżej w tej hierarchii.

Zarządzanie zmianami

Przed wprowadzeniem jakichkolwiek zmian w organizacji, procesach lub systemie BHP organizacja ocenia związane z nimi zagrożenia i szanse. Dotyczy to zarówno zmian planowanych (nowy sprzęt, nowe procesy, nowi pracownicy), jak i tymczasowych. Wyniki oceny są uwzględniane w planowaniu operacyjnym i dokumentowane.

Outsourcing, wykonawcy i zakup

Organizacja zapewnia kontrolę nad zleconymi funkcjami i procesami, tak aby ustalenia dotyczące outsourcingu były zgodne z wymaganiami prawnymi i systemem BHP. Przed zakupem towarów i usług firma identyfikuje potencjalne ryzyko BHP oraz określa wymagania dotyczące produktów i usług w celu spełnienia wymagań BHP. Odpowiedzialność za system BHP pozostaje po stronie organizacji.

Gotowość i reagowanie na sytuacje awaryjne

Organizacja ustanawia procesy przygotowania się i reagowania na sytuacje awaryjne, obejmujące: planowaną reakcję (w tym pierwszą pomoc), szkolenia z reagowania na sytuacje awaryjne, okresowe testowanie planów awaryjnych, komunikację z pracownikami i wykonawcami, przekazywanie informacji służbom ratowniczym i władzom, a także uwzględnienie potrzeb zainteresowanych stron w planowaniu reakcji.

Ogólne podejście do doskonalenia

Organizacja identyfikuje szanse ulepszeń i wdraża niezbędne działania, aby osiągnąć zamierzone wyniki systemu zarządzania BHP. Obejmuje to zarówno reaktywne doskonalenie (w odpowiedzi na incydenty i niezgodności), jak i proaktywne inicjatywy poprawy warunków pracy i kultury bezpieczeństwa.

Incydenty, niezgodności i działania korygujące

Organizacja ustanawia procesy zgłaszania, badania i podejmowania działań w przypadku incydentów i niezgodności. Przy udziale pracowników ocenia potrzebę działań korygujących: bada przyczyny incydentu, ustala czy doszło do podobnych zdarzeń, dokonuje przeglądu oceny ryzyka BHP, wdraża niezbędne działania zgodnie z hierarchią środków kontroli oraz ocenia ich skuteczność. Dokumentacja incydentów jest przekazywana pracownikom i ich przedstawicielom.

Ciągłe doskonalenie

Organizacja dąży do ciągłego doskonalenia systemu zarządzania BHP poprzez: podnoszenie wyników BHP, promowanie kultury wspierającej system zarządzania BHP, angażowanie pracowników we wdrażanie działań doskonalących oraz komunikowanie wyników doskonalenia zainteresowanym stronom. Wyniki ciągłego doskonalenia są zachowywane jako udokumentowane informacje.