Audyt zerowy ISO 14001

1. Strona Główna
2. ISO 14001:2015
3. Audyt zerowy

Wzór raportu z analizy wymagań prawnych ISO 14001 z zakresu ochrony środowiska

Raport podzielony jest na wymagania systemowe ISO 14001 oraz na komponenty środowiska takie jak:

• gospodarkę wodno-ściekową;
• gospodarkę odpadami;
• emisję do powietrza;
• gospodarkę opakowaniami;
• emisja hałasu do środowiska;
• promieniowanie elektromagnetyczne;
• substancje zubażające warstwę ozonową (SZWO);
• substancje chemiczne (REACH);
• poważne awarie;
• zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny.

Podstawowe zagadnienia opisane w raporcie zerowym ISO 14001, w zakresie spełnienia wymogów obejmują przykładowe obserwacje, uwagi, wskazania i zalecenia:

4.1. Zrozumienie kontekstu organizacji 4.2. Zrozumienie potrzeb i oczekiwań stron zainteresowanych 4.3. Ustalenie zakresu systemu zarządzania środowiskowego	4. Kontekst Organizacji Należy zidentyfikować wewnętrzne i zewnętrzne czynniki mające wpływ na cele strategiczne i założone wyniki Systemu Zarządzania Środowiskowego. Należy zidentyfikować istotne strony zainteresowane i ich potrzeby i oczekiwania oraz uwzględnić te informacje w analizę ryzyka zgodnie z punktem 6.1. normy ISO 14001:2015. organizacja ma obowiązek udokumentować zakres systemu środowiskowego. Należy jednoznacznie wskazać dokument, w którym Organizacja określi i opisze przyjęty zakres systemu zarządzania środowiskowego.
5.1. Przywództwo i zobowiązane 5.2. Polityka Środowiskowa 5.3. Role, odpowiedzialności i uprawnienia	5. Przywództwo Kierujący działami, które były przedmiotem audytu, w pełni rozumieją potrzebę związaną z dalszym rozwojem działań Organizacji w kierunku poprawy zarządzania środowiskowego. Organizacja, kierowanie działami, przygotowanie spotkań, przebieg działań audytowych, przekazywanie informacji i dokumentów pozwalają na wysoka ocenę kompetencji pracowników. Jest to bardzo ważne w dalszym procesie ustanawiania, dokumentowania i wdrażania wymagań normy. Organizacja określiła i udokumentowała polityki w zakresie systemu zarzadzania środowiskowego. Należy opracować przyjęte kierunki zachowując zgodność z wymaganiami normy ISO 14001:2015 w pkt. 5.2. Opracowując kierunki polityki środowiskowej wskazane jest wpisać główne założenia polityki w cele najwyższego kierownictwa, związane z rozwojem działalności organizacji. Podczas wdrażania polityki środowiskowej należy pamiętać o tym, iż jest to dokument, który powstaje w wyniku procesów planowania systemu – przede wszystkim identyfikacji i oceny aspektów środowiskowych, wyznaczania znaczących aspektów środowiskowych oraz identyfikacji wymagań prawnych i innych. Wyniki oceny aspektów wraz z ewentualnymi niezgodnościami z wymaganiami prawnymi powinny wytyczać kierunki działań organizacji (polityki) w zakresie systemu zarządzania środowiskowego na następny okres czasu (przyjęty przez organizację). Nie powołano przedstawiciela kierownictwa w systemie zarządzania środowiskowego jak również nie udokumentowano zgodnych z wymaganiami normy jego odpowiedzialności i uprawnień. Należy powołać przedstawiciela oraz opracować i udokumentować jego zakres odpowiedzialności i uprawnień w systemie zarządzania środowiskowego. Należy przyznać przedstawicielowi minimum odpowiedzialności i uprawnień zawartych w wymaganiu 5.3. normy ISO 14001:2015. W przeglądanych przez audytora dokumentach systemowych nie określono jednoznacznych, szczegółowych, zgodnych z wymaganiami normy ISO 14001:2015 odpowiedzialności kierowników poszczególnych obszarów za obszar zarzadzania środowiskowego. Należy szczegółowo udokumentować odpowiedzialność kierowników za system środowiskowy, w sposób i w dokumentach przyjętych przez Organizację.
6.1. Działania związane z ryzykiem i możliwościami (znaczące aspekty środowiskowe) 6.2. Cele środowiskowe	6. Planowanie Z przeprowadzonych wywiadów audytowych oraz analizy otrzymanych dokumentów wynika, iż Organizacja nie identyfikuje wszystkich występujących aspektów środowiskowych. Należy ustanowić procedurę identyfikacji i oceny aspektów środowiskowych. W związku z wielkością organizacji oraz liczbą osób pracujących w imieniu i na rzecz Organizacji procedura powinna być udokumentowana. Należy przeprowadzić szkolenia informacyjne dla osób, które będą odpowiedzialne za prawidłowe przeprowadzenie procedury identyfikacji i oceny aspektów środowiskowych. Należy podnieść rangę procesu identyfikacji i oceny aspektów środowiskowych jako punktu wejścia do ustanowienia systemu zarządzania zgodnego z wymaganiami normy ISO 14001:2015. Nieprawidłowości w jej przeprowadzaniu, stosowaniu lub braku aktualizacji mogą powodować niezgodności z całością dokumentu. Podstawowym obowiązkiem organizacji jest przeprowadzenie ustanowionej procedury i udokumentowanie jej wyników. Wszystkie działania związane z ustanawianiem, dokumentowaniem, wdrażaniem systemu zarządzania środowiskowego mogą być realizowane tylko w odniesieniu do zidentyfikowanych aspektów środowiskowych. Należy opracować procedurę dotyczącą gospodarki odpadami. Należy zapewnić szkolenie dla pracowników w zakresie gospodarki odpadami. Norma ISO 14001:2015 wymaga określenia i zatwierdzenia do realizacji celów. Cele powinny wynikać z przeprowadzonych identyfikacji i analizy aspektów oraz zidentyfikowanych wymagań prawnych. Należy udokumentować cele oraz zapewnić spójność z polityką systemu środowiskowego. Wskazane byłoby wpisanie się z celami w strategiczne i operacyjne cele Najwyższego Kierownictwa. Przyjęte cele należy rozpisać w szczegółowe programy ich realizacji. Dokumenty te powinny określać: zadania, czynności, terminy wykonania, sposób monitorowania realizacji celu, odpowiedzialność, uprawnienia oraz potrzebne zasoby (w tym finansowe).
7.1. Zasoby 7.2. Kompetencje 7.3. Świadomość 7.4. Komunikacja 7.5. Udokumentowane informacje	7. Wsparcie Wskazana byłaby integracja systemu zarządzania środowiskowego z wdrożonym systemem zarządzania jakością ISO 9001. Należy zapewnić, aby pracownicy odpowiedzialni za zapewnienie, iż poszczególni podwykonawcy, dostawcy muszą stosować się do określonych przez Organizację wymagań oraz posiadać stosowne uprawnienia (jeżeli są wymagane), byli w pełni świadomi zasady dotyczących zarządzania środowiskowego w Organizacji. Wskazane byłoby przeprowadzenie szkolenia w powyższym zakresie. Należy ustanowić i udokumentować procedury komunikowania się z zewnętrznymi stronami zainteresowanymi (organy kontrolne, podwykonawcy, goście) w zakresie systemu zarządzania środowiskowego. Należy określić procedury, zaplanować i okresowo przeprowadzać szkolenia z zakresu systemu zarządzania środowiskowego dla osób pracujących na rzecz i w imieniu organizacji.
8.1. Sterowanie operacyjne i nadzór 8.2. Gotowość i reagowanie na awarie	8. Działania operacyjne Należy ustanowić procedurę identyfikacji wymagań prawnych i innych dotyczących aspektów środowiskowych organizacji. W związku z wielkością organizacji oraz liczbą osób pracujących w imieniu i na rzecz Organizacji procedura powinna być udokumentowana. Należy przeprowadzić i udokumentować zidentyfikowane wymagania prawne i inne. Należy przeprowadzić identyfikację wszystkich rodzajów odpadów powstających w procesie produkcyjnym następnie sprawdzić czy decyzja administracyjna wydana w zakresie odpadów jest kompletna. Należy zweryfikować czy Organizacja kupuje substancje chemiczne spoza granic UE. Należy przeprowadzić analizę czy Organizacja jest zakładem o dużym oddziaływaniu na środowisko, monitorowanie ilości substancji chemicznych z podziałem na obszary i wyznaczenie maksymalnej dopuszczalnej ilości w danym obszarze. Należy określić sposób wdrażania zidentyfikowanych wymagań, jak również odpowiedzialność za ich aktualizację. Należy zidentyfikować potencjalne awarie środowiskowego, opracować sposoby zapobiegania wystąpieniu awarii oraz sposoby postępowania po wystąpieniu awarii. Należy określić sterowanie operacyjne dla znaczących aspektów środowiskowych. Należy zaktualizować mające zastosowanie pozwolenia środowiskowe na wytwarzanie odpadów, emisje do powietrza, wodnoprawne. Należy wyznaczyć oddzielne miejsce na odpady niebezpieczne. Należy wyznaczyć miejsce do magazynowania odpadów na zewnątrz hali, z pełną identyfikacją zarówno miejsc jak i wszystkich pojemników. Należy przeprowadzić przegląd kart charakterystyki pod kątem ich aktualności oraz adekwatności do faktycznie stosowanych substancji. Należy uzupełnić wanny ociekowe pod przechowywanymi substancjami chemicznych.
9.1. Monitorowanie, pomiary, analiza i ocena 9.1.2. Ocena zgodności 9.2. Audyty wewnętrzne 9.3. Przegląd zarządzania	9.Ocena wyników Wszystkie zasady związane z realizacją będą wynikać z opracowanych na wcześniejszych etapach (planowanie, zasoby) wymagań dla systemu. Są one wynikiem przeprowadzonych analiz związanych z identyfikacją aspektów środowiskowych. Przeprowadzając działania związane z wcześniejszymi wymaganiami należy jednocześnie określać i wdrażać sposoby oraz dokumenty i zapisy służące do realizacji działań, ich nadzoru, monitorowania i okresowego pomiaru skuteczności i efektywności systemu. Wskazane byłoby przeprowadzenie szkoleń dla pracowników, którzy będą nadzorować system zarządzania środowiskowego w organizacji. Szkolenie powinno objąć swoim zakresem wiedzę ze sposobów i technik audytowania systemów zarządzania środowiskowego. Należy wprowadzić systemowe monitorowanie zużycia wody, gazu, energii elektrycznej oraz innych istotnych obszarów wynikających z analizy ryzyka oraz analizy aspektów środowiskowych.
10.1 Niezgodności i działania korygujące 10.2 Ciągłe doskonalenie	10. Doskonalenie Zaleca się ustalenie sposobu postępowania w zakresie prowadzenia działań korygujących oraz działań mających na celu doskonalenie Systemu Zarządzania Środowiskowego. Pracownicy powinni być świadomi w jaki sposób mogą zgłaszać niezgodności i zalecenia dotyczące doskonalenia Systemu Zarządzania Środowiskowego.

Tabela nr 1. Rodzaje obowiązków, terminy ich realizacji oraz konsekwencje administracyjno-karne dla gospodarki wodno-ściekowej.

Obowiązki
Pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie do urządzeń kan. będących własnością innych podmiotów, ścieków przemysłowych zawierających
substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, np. fosfor, węglowodory ropopochodne
Pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi
Przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej i wodociągowej
Zbiornik na nieczystości ciekłe (szambo)
Zakaz mieszania różnych rodzajów ścieków
Stosowanie urządzeń oczyszczających wody opadowe i roztopowe z terenów utwardzonych i placów
Przeglądy eksploatacyjne urządzeń podczyszczających, instrukcja obsługi i konserwacji urządzeń oczyszczających, zeszyt eksploatacji urządzenia
Badania jakości wód i ścieków wprowadzanych do środowiska
Opłata za korzystanie ze środowiska

Tabela nr 2. Rodzaje obowiązków, terminy ich realizacji oraz konsekwencje administracyjno-karne dla gospodarki odpadami.

Obowiązki
Właściwa klasyfikacja odpadów
Zakaz mieszania różnych rodzajów odpadów
Selektywne zbieranie odpadów
Magazynowanie odpadów na terenie, do którego posiadacz odpadów ma tytuł prawny
Przekazywanie odpadów podmiotom uprawnionym
Transport odpadów produkcyjnych przez podmiot posiadający pozwolenie
Gospodarowanie odpadami komunalnymi
Przekazywanie odpadów z produkcji osobom fizycznym
Przetwarzanie, zbieranie odpadów na podstawie pozwolenia
Roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami
Zbieranie olejów odpadowych osobno
Postępowanie zgodnie z warunkami określonymi w posiadanych decyzjach - pozwolenie na wytarzanie odpadów
Prowadzenie ewidencji odpadów: kart ewidencji (KEO) i karty przekazania odpadów (KPO)

Tabela nr 3 Rodzaje obowiązków, terminy ich realizacji oraz konsekwencje administracyjno-karne dla emisji do powietrza

Obowiązki
Zgłoszenie instalacji nie wymagających pozwolenia
Zgłoszenie nowo zbudowanej instalacji lub instalacji zmienionej w istotny sposób
Pozwolenie na emisję gazów lub pyłów do powietrza
Sprawdzić emisję LZO
Bilans LZO
sprawozdanie KOBIZE
Opłaty za korzystanie ze środowiska w zakresie emisji gazów i pyłów do powietrza

Tabela nr 4. Rodzaje obowiązków, terminy ich realizacji oraz konsekwencje administracyjno-karne dla gospodarko odpadami opakowaniowymi.

Obowiązki
Stosowanie odpowiednich opakowań, nie szkodliwych dla środowiska naturalnego oraz zdrowia i życia ludzi i zwierząt
Zapewnienie odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych
Prowadzenie publicznych kampanii oraz nanoszenie opłaty na konto NFOŚiGW
Prowadzenie ewidencji opakowań w formie pisemnej lub elektronicznej
Naliczenie i wniesienie opłaty produktowej
Sprawozdania roczne odnośnie o produktów, opakowań i o gospodarowaniu odpadami
Rejestr wprowadzającego produkty w opakowaniach

Tabela nr 5. Rodzaje obowiązków, terminy ich realizacji oraz konsekwencje administracyjno-karne dla SZWO.

Obowiązki
Operator urządzenia oraz systemu ochrony przeciwpożarowej musi sprawować nad nim kontrolę
Kontrola szczelności urządzeń i systemu ochrony przeciwpożarowej
Prowadzenie dokumentacji urządzeń i systemów ochrony przeciwpożarowej
Sprawozdania z prowadzonych Kart Urządzeń oraz Kart Systemów Ochrony Przeciwpożarowej
Rejestr w Centralnym Rejestrze Operatorów (CRO)

Tabela nr 6. Rodzaje obowiązków, terminy ich realizacji oraz konsekwencje administracyjno-karne dla substancji chemicznych.

Obowiązki
Posiadanie i aktualizowanie kart charakterystyk stosowanych substancji chemicznych
Przechowywanie substancji chemicznych w oznakowanych pojemnikach
Prowadzenie i aktualizacja spisu substancji niebezpiecznych

Tabela nr 7. Rodzaje obowiązków, terminy ich realizacji oraz konsekwencje administracyjno-karne dla poważnych awarii.

Obowiązki
Zawiadomienie o poważnej awarii
Prowadzenie zakładu w sposób chroniący przed awarią przemysłową
Zgłoszenie ZDR organowi Państwowej Straży Pożarnej
Sporządzenie i wdrożenie programu zapobiegania awariom
Opracowanie i wdrożenie systemu zarządzania bezpieczeństwem
Opracowanie raportu o bezpieczeństwie oraz wniesienie opłaty skarbowej za zatwierdzenie raportu oraz jego zmian
Uzyskanie opinii Komendanta Państwowej Straży Pożarnej
Okresowa analiza raportu o bezpieczeństwie ZDR
Przeprowadzanie analiz przed dokonaniem zmian w ZDR i ZZR
Współpraca z innymi zakładami
Opracowanie wewnętrznego i zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego
Podanie do publicznej wiadomości odnośnie ZDR i ZZR
Wykaz substancji niebezpiecznych ZDR